Dublinliler

Orijinal İsim: Dubliners (1914)

Yazar: James Joyce

Okuma Tarihi: 13 Şubat 2020 – 16 Şubat 2020

James Joyce, modern dünya edebiyatının en önemli figürlerinin başında geliyor. Kendisinin kişiliği de en az yazdıkları kadar ilginç. İrlanda’nın çalkantılı bağımsızlık mücadelesi içerinde büyümüş olan Joyce, insanların hayatlarını adadıkları çoğu meseleye objektif bir şekilde bakabilmeyi becermiş bir insan. Milliyetçilik, dincilik veya vatanseverlik gibi cemiyetçi fikir akımlarının kendisine işlememesi, yurttaşları tarafından garipsenmesine neden olmuş. Joyce’un İrlanda hakkında yaptığı bir benzetme var ki tüm duygu ve düşüncelerini öğütler niteliktedir:
“İrlanda nedir, biliyor musun? İrlanda kendi yavrularını yiyen o kocamış dişi domuzdur”

Joyce’un düşünce dünyasından yeterince bahsettiğime göre eserin kendisine geçebilirim sanırım. Yazar, Dublin dışına kaçabilmiş bir insan olmasının yanı sıra bu hikaye derlemesinde okurlarına Dublinlilerin yaşadığı sıkıntıları aktarmayı amaçlamış.

Dublin kentinde geçen bu 15 hikayeyi kısaca özetlemek gerekirse;
-Kız Kardeşler: Peder Flynn’in ölümü üzerine, rahibe ve ailesine yakın bir genç konuyla yüzeysel olarak ilgilenir.
-Bir Karşılaşma: Okuldan kaçan iki çocuk yaşlı bir adamla karşılaşır.
-Araby: Arkadaşının kız kardeşine aşık olan bir genç, kıza Araby pazarından değerli bir hediye almaya çalışır ama başarılı olamaz.
-Eveline: Genç bir kadın, bir denizciyle İrlanda’dan kaçma kararını değerlendirir.
-Yarıştan Sonra: Kolej öğrencisi Jimmy Doyle, zengin arkadaşlarının arasında uyum sağlamaya çalışır.
-İki Çapkın: İki suçlu olan Lenehan ve Corley, işvereninden bir şeyler çalmaya razı bir hizmetçi ile buluşur.
-Pansiyon: Mrs. Mooney kızının kiracısı Mr. Doran ile evlendirerek sınıf atlamasını sağlar.
-Küçük Bir Bulut: Küçük Chandler, eski arkadaşı Ignatius Gallaher ile yemek yerken, gerçekleşmemiş yazar olma hayallerini hatırlar. Ayrıca öyküde Chandler’ın, eşinin dikkatini kendisi yerine artık küçük oğullarının çekiyor olmasının yarattığı duygusal durum da yansıtılır.
-Suretler: Ayyaş bir yazıcı olan Farrington, kızgınlığını publarda ve oğlu Tom’a kötü davranrak çıkarmaya çalışır.
-Toprak: Yaşlı çamaşırhane çalışanı Maria, cadılar bayramını üvey oğlu Joe Donnelly ve onun ailesiyle geçirir.
-Üzücü Bir Olay: Mr. Duffy, Mrs. Sinico’yu reddettikten dört yıl sonra kadını yalnızlığa ve ölüme mahkûm etmiş olduğunu anlar.
-İdarehanede Ulusal Bayram Günü: Birkaç küçük politikacı, Charles Stewart Parnell’i yadeder.
-Bir Anne: Mrs. Kearney kızı Kathleen’in İrlanda kültür hareketinde öne çıkması için bir dizi konser organize etmeye çalışır ama başarılı olamaz.
-Arınma: Bir barda merdivenlerden yuvarlanarak yaralanan Mr. Kernan’ı arkadaşları yeniden Katolikliğe yönlendirmeye çalışır.
-Ölüler: Bir parti dönüşünde karısıyla konuşmakta olan Gabriel Conroy, yaşamın ve ölümün doğasına dair bir epifani yaşar.

Bu saydığım öyküler içerisinde en beğendiklerim, Ölüler ve Eveline oldu. Pansiyon, Küçük Bir Bulut, Suretler ve Üzücü Bir Olay isimli bölümler de beni oldukça tatmin eden öyküler oldu. En başta ilk üç hikayeyi okuduğumda hayal kırıklığına uğradım. Çocuk ana karakterlere sahip oldukları için olaylar oldukça yüzeysel anlatılıyordu. Neyse ki bunların ardından Eveline gibi bir hikaye geldi de, Joyce hayranlığım yeniden tavan yaptı.

Esere genel olarak bir puan vermem gerekirse bu 8.5/10 olacaktır. İlk üç hikaye haricindeki diğer on iki öykü, ortalamanın üstünde yapımlardı.