Dünyalı

Orijinal Adı: The Man from Earth (2007)

Yönetmen: Richard Schenkman

Türü: Drama – Gizem – Fantastik

İzlenme Tarihi: 14 Temmuz 2025

Matt Haig’in Zamanı Durdurmanın Yolları adlı romanını okuduktan sonra yıllardır aklımda olan The Man From Earth’ü izlemek farz olmuştu. İyi ki kitaptan sonra izlemişim filmi dedim. Çünkü film fikrin asıl çıkış yeri olduğu için temel hatlarını daha iyi kurmuş.

Kitabı filmi izledikten sonra okusaydım belki hep bir kıyas içine girecek ve okuma eylemimi kendime zehir edecektim. Ancak şimdi bunun daha da evveline Olaf Stapledon’un yazdığı Last and First Men adlı romanı okuma isteği uyandı içimde. Yazılış tarihi itibariyle bu tarz bir öyküyü konu alan ilk eser budur diye düşünüyorum. Bakalım düzgün bir yayınevinden çevirisini bulabilirsem girişeceğim.

Filme puanım 7/10. Kısıtlı imkanlar ile anlatıya dayanan güzel bir eser çıkarmayı başarmışlar. Sinema öğrencileri bu filme bayılıyordur diye inanmak istiyorum.

Rango

Orijinal Adı: Rango (2011)

Türü: Western – Aksiyon – Macera

Stüdyo: Nickelodeon Movies

İzlenme Tarihi: 13 Temmuz 2025

Çok uzun zamandır izlemeyi planlıyordum. Ancak bir türlü fırsat bulamamıştım. Bugün gün içinde kız arkadaşım ile birlikte Netflix üzerinde ne izlesek diye bakınırken Rango’yu gördüm. Ve hemen izlemek istedim. O da kırmadı beni. Birlikte oturup izlemeye başladık.

Rango mizah, sanat anlayışı ve animasyon kalitesi açısında bence oldukça yetişkinlere yönelik bir iş. Yetişkin olmasa bile ergen çağının ilerisinde bulunan gençler için bir yapım olmuş.

Küçük bir çocuğun izlemesini uygun bulmazdım. Ki biz iki yetişkin olarak izlediğimiz için bu maceradan oldukça keyif aldık.

Western yapımlara karşı bir zaafım var. Samuray, korsan ve kovboy görünce ister istemez çekiliyorum o esere. Viking ve şövalye arketipleri de ilgimi çekse de bu üçlü çok daha ön planda.

Özetle Rango’nun sahip olduğu zero-to-hero kurgu konsepti çok hoşuma gitti. Böyle işleri eskiden çok izlerdim. Sanırım tekrar bu konuda bir açlık duymaya başladım. Benzer işler aramaya çıkacağım gibi duruyor.

Çıngıraklı Yılan Jake karakterini, Lee Van Cleef’in For A Few Dollars More filmindeki tiplemesine inanılmaz benzettim. Kasıtlı yapılmıştır diye düşünüyorum. Çünkü Rango da filmin son çeyreğinde Clint Eastwood ile karşılaşıyor.

Filme puanım 7.5/10.

Ezbere Yaşayanlar

Orijinal İsim: Ezbere Yaşayanlar (2022)

Yazar: Emrah Safa Gürkan

Okuma Tarihi: 18 Haziran 2025 – 6 Temmuz 2025

Emrah Safa Gürkan ile tanışmam bundan yaklaşık on sene evvel Kültür Tarihi isimli kanalda konuk olduğu program ile gerçekleşti. O dönemler Osmanlı Tarihi’nden baygınlık gelmiş, sadece harp ve sultanların yaşamı noktasına indirgenen tarih anlatımı canımı sıkar olmuştu.

O konuk olduğu programla birlikte bana Türk kaynaklarında yer almasına rağmen tarihçilerimizin göz ardı ettiği bir konuyu işlediğini öğrenince bir merak sarmıştı içimi. Sosyal tarih ile ilgilendiğim dönemlerde casusluk ve korsanlık olguları okumalarımın tuzu biberi haline gelmişti.

Zamanla popülerliği artmasına rağmen öğretim ve aktarım kalitesinden hiçbir şey kaybetmemiş olması onun ne kadar donanımlı bir insan olduğunu bana tekrar ve tekrar kanıtlamış oldu.

Bu süreçte her programı ve eserini yakından takibe almış olsam da ilk kez bir basılı eserini okumuş bulunmaktayım. Külliyat başlangıcını diğer tarih kitapları ile yapmayı daha çok istemiş olsam da kısa sürede okumalık çok bilgi içermeyen akıcı bir eser arıyordum ve tercihimi Ezbere Yaşayanlar’dan yana kullandım.

İyi ki de kullanmışım. Potlaç, Kula Halkası gibi ilginç olgular ile tanıştığım keyifli bir okuma deneyimi oldu. Kitaptaki dünya toplumlarına dair sosyolojik çıkarımların çoğu kendisinin yabancı kaynaklardan damıtarak yazdığı şeyler olsa da Türkiye’ye dair söylediği sözlerin kendi yorumları olduğunu düşünüyorum. Ve yorumlarına katılmamak elde değil.

Eseri bir popüler tarih kitabı olarak da değerlendirebilirsiniz. Ancak ben sosyolojik bir inceleme olarak ele almayı daha uygun gördüm. Tavsiye ederim.

Zal ile Simurg

Orijinal Adı: زال و سیمرغ (Zal o Simorgh) (1977)

Türü: Mitoloji – Fantastik

Stüdyo: Kanun parvaresh fekri

İzlenme Tarihi: 5 Temmuz 2025

Youtube otomatik çeviriden İngilizce yapıp izledim. Firdevsi nin Şehname’sindeki en büyük kahramanlardan biri olan Sam oğlu Zal’ın öyküsü. Bende Şehname olmasına rağmen henüz okuma fırsatı bulamadım. Bir gün Şerifi Şehname’yi okuyacağım.

Zal oğlu Rüstem de Şehname’nin en büyük kahramanıdır. Devler ile güreşen biri. Herkül’ün 12 görevi gibi. Rüstem’in de 7 görevi meşhurdur. Turan lideri Efrasiyab (bizim adlandırmamızla Alp Er Tunga) ile de mücadeleye girmiştir.

Esere puanım 6/10. Kısa bir olarak kendi dilini, tarzını güzel oturtmuş. Bu stil ile yapılmış Zal oğlu Rüstem’in öyküsünü de izlemeyi çok isterdim.

Yaşamaya Değer

Orijinal Adı: Le Hérisson (The Hedgehog) (2009)

Yönetmen: Mona Achache

Türü: Drama

İzlenme Tarihi: 29 Haziran 2025

Kız arkadaşımın önerisi sayesinde bu filmi izlemeye başladık. Muriel Barbery isimli yazarın kaleme aldığı Kirpinin Zarafeti isimli romanından uyarlanan filmde zengin bir ailenin küçük kızı olan Paloma, yaşadığı apartmanda kapıcı olarak görev yapan elli beş yaşındaki Renée ile bir dostluk geliştirmeye başlar.

Zamanla onun göründüğünden çok daha derin, renkli bir kişiliğe sahip olduğunu fark eden Paloma, ailesinden saklanmak istediği zamanlarda onun yanına gelip vakit geçirmektedir.

Apartmana taşınan Kakuro isimli yaşlı bir Japon ile yakınlaşmaya başlayan Renée, bu süreçte farklı hisler beslemeye, hayatına renk ve sevginin geldiğini fark eder.

Esere puanım 7.5/10. Finali çok ani gerçekleşiyor olsa da yapım genel hatlarıyla oldukça tatlıydı diyebilirim. Filmden bir an olsun sıkılmadım. Bir şekilde sürükleyip götürmeyi başardı.

Büyükanne Ölmeden Nasıl Milyoner Olunur

Orijinal Adı: Lahn Mah (How to Make Millions Before Grandma Dies) (2024)

Yönetmen: Pat Boonnitipat

Türü: Komedi – Drama – Aile

İzlenme Tarihi: 28 Haziran 2025

Hayatımda ilk kez Tayca bir film izlemiş olabilirim. Yapımı bir Japon filmi sanarak seçmiştim. Ancak detaylı bakmadığım için Farklı bir ülke ve dil ile karşılaşınca şaşırdım. Lakin bu çok büyük bir mevzu olmadı.

Filmin hikayesini çok sevdim. Son bir senesini büyükannesinin yanında geçirme kararı alan işe yaramaz (qi chou) bir ergenin sevgi ve çıkar ilişkisi arasında sürüklenmesini izlemek çok nostaljik geldi.

Çekim için seçilmiş mekanlar da oldukça iç açıcıydı. Yeşil yeşil ağaçları, tıngır mıngır ilerleyen trenleri seyretmek içimi huzurla doldurdu.

Ergen karakterin oyunculuğu fena değildi. Sinir bozucu bir kişiliğe sahip olsa da oyuncunun sempatik hareketleri nedeniyle çok da rahatsız olmadım. Büyükanne karakteri çok tatlı bir kadındı. Sadece etrafa bakarken yavaş yavaş hareket etmesini izlemek bile içimi param parça ediyordu. Duygusal olarak çok çabuk bağlanıverdim.

Esere puanım 8/10. Oldukça tatlı bir büyüme öyküsüydü. Bu tarz nine/dede ve torun hikayeleri görmek hoşuma gidiyor.

Bir Gemide

Orijinal İsim: Bir Gemide (1978)

Yazar: Ferit Edgü

Okuma Tarihi: 15 Haziran 2025 – 17 Haziran 2025

Ferit Edgü külliyatına bir öykü derlemesinden devam etmeye karar verdim. Bir Gemide isimli bir koleksiyon kitapta kaleme alınış tarihleri 60lardan başlayıp 70lere yayılan altı adet öykü yer alıyor.

Bu altı öykünün genel teması şehir insanın umursamaz, duygusuz, kendine ve çevresine duyarsızlığı üzerine şekillenmiş. Bu mesajı “Kentin Üzerinde Dayanılmaz Bir Koku” isimli öyküde en net halde fark ediyoruz.

Siyaset ve toplum eleştirisini bir arada yürüten “Bir Gemide” öyküsü de oldukça güçlü bir etki bıraktı. Bahsettiğim bu iki öykünün haricinde bir de “Dönüş” isimli hikayeyi gerçekten beğendim. Geri kalanı pek akılda kalıcı olmadı.

Esere puanım 7/10.

Unpacking

İlk piyasaya sürülme tarihi: 2 Kasım 2021

Geliştirici: Witch Beam

Tür: Puzzle

Platform: PC

Oynama Tarihi: 27 Ocak 2024 – 17 Haziran 2025

Unpacking 3 saat 36 dakikalık bir oynanış sonunda final verdi.

Oyun her ne kadar aşırı tatlı başlamış olsa da ilk bir saatin ardından kasıtlı olarak güdülmüş bir ajandası olduğu ve oyuncuya bunu üstü kapalı olarak pompaladığını fark edince gözümdeki tüm şirinliği siliniverdi.

Bir kadın bireyin çocukluğundan başlayarak yetişkinliğine değin yaşamını geçirdiği evlere ilk taşındığı anlara şahit oluyoruz. Oyun hayatının farklı dönemlerine tanıklık ettiğimiz kadının bu yeni taşındığı evlerdeki eşya kolilerini açıp odaları dizmemiz üzerine kurulu.

Nesne etkileşiminin kısıtlı olduğu puzzle türündeki bu kısıtlı ev dizayn etme oyununda bölümleri geçmek hiç de zor değil. Bazı eşyaların ne olduğunu anlamasam da birkaç kere deneyip farklı lokasyonlara tekrar yerleştirdikten sonra oldukça kolay ilerlenebileceğine kanaat getirdim.

Oyun her yaştan insana hitap ediyor. Basit bir yapısı var. Politik gündem soslu “bu oyunda bu ne alaka şimdi” gibi tepkiler vermeyecek bir insansanız oynayın derim.

Esere puanım 6/10.

Violet Evergarden

Seri Çıkış Tarihi: 11 Ocak 2018 – 5 Nisan 2018

Türü: Drama

Bölüm Sayısı: 13

İzlenme Tarihi: 3 Mayıs 2025 – 15 Haziran 2025

Uzun zamandır izlemeyi planladığım ancak bir türlü girişemediğim Violet Evergarden’a kız arkadaşımın benden önce davranması sayesinde başlamış oldum. İlk bölümle birlikte sakin, huzurlu hissettiren bir yapım olacağını düşünmüştüm.

Violet’in tanık olduğu olaylar feel-good olarak etiketlenemeyecek kadar melankolik anlar içeriyor. Yan karakterlerin başlarından geçen olaylar, geçmişleri ve bugünkü hallerine şahit olup gerçek insan dramalarını içimizde sıcacık hissetmemizi sağlıyor.

Arzuhalcilik mesleği edinen Violet’in iş nedeniyle tanışmış olduğu insanların onu daha duygusal bir yapıya dönüştürmesini izlemek eşsiz bir deneyimdi. Savaşın insanlıktan çıkardığı, sadece nefret ve yıkım ile nefes alan kimselere rağmen bazılarının küçük çevrelerinde huzur, bağışlanma, sevgi ve avuntu arayışlarını seyredebilmek beni çok derinden etkiledi.

Müziklerin de etkileyici olduğunu söylemeden geçemeyeceğim. Çoğu bölümde gözlerimin dolmasına sebep olan şey Never Coming Back isimli OST oldu. Ruhuma işleyen çığlıkların kulaklarımda çınlayarak damarlarıma değin nüfuz ettiğini hissedebiliyordum. Çok başarılı ve usta işi bir müzik üretimi gerçekleştirilmiş.

Yapıma puanım 9.5/10. Devam filmini de en kısa zamanda izlemek istiyorum.

Hayata Röveşata Çeken Adam

Orijinal Adı: En man som heter Ove (A Man Called Ove) (2015)

Yönetmen: Hannes Holm

Türü: Komedi – Drama – Romantik

İzlenme Tarihi: 15 Haziran 2025

Yakın zamanda izlediğim Driveways filmi ile ana fikir olarak benzer olduğunu düşünüyorum. Ancak isminde Röveşata gibi bir ibarenin bulunması nedeniyle içeriğini ciddiye almakta biraz zorlandım. Böyle aptalca film başlığı çevirme işini 90’larda bıraktığımızı sanıyordum. Ne oldu da gündeme aldık anlayamadım.

Filmin son yarısını beğendiğimi belirterek başlamak istiyorum. Bunun iki sebebi olabilir. Birincisi ana karakterimiz Ove’nin nedenin huysuz bir ihtiyar olduğunu yavaş yavaş bize gösterilen flashbackler ile anlamış olmamız olabilir. İkinci olasılık da filmin ilk yarısını cumartesi gecesi uykulu bir halde izlemeye çalışıp kalanını pazar sabahı taze ve açık bir zihinle tamamlamış olmamdan kaynaklanabilir.

Öyle ya da böyle filmin vardığı nokta hoşuma gitti. Anlatım tarzının kabalığı bile yapıma farklı bir hava katmış.

Kendi ülkemizde ve çevremizdeki yaşananları gördükçe; İsveç gibi gerçekten dertsiz tasasız insanların yaşadığı bir memleketin dramasına ikna olamıyorum. İçimden “seninki de dert mi? Gel bir hafta Türkiye’de yaşa” diye geçiriyorum istemsizce.

Esere puanım 7/10.