Orijinal Adı: Tystnaden (The Silence) (1963)

Yönetmen: Ingmar Bergman

Türü: Drama

İzlenme Tarihi: 25 Haziran 2023

Bergman’ın İnanç üçlemesinin son halkası olan The Silence beni diğer iki film kadar kendine bağlayamadı. Filmdeki diyalogların kıtlığına ek olarak tanrı ve varoluş konusunda sorgulamalardan ziyade aşk, sevgi ve kıskançlık üzerine bir tema seçilmiş olması beni epey düşürdü.

Bergman gibi dini konularda radikal çıkışlar yapan, insan ruhuna dair eşsiz çıkarımlarda bulunan bir kişinin daha yüksek perdeden, daha radikal konularda filmler çekmesini bekliyorum her zaman. Girdiğim bu beklenti de beni ister istemez hayal kırıklığına uğratıyor.

Sayısı yirmiyi aşkın film çekmiş bir insanın her eserinde aynı temayı işleyip, benzer kalitede iş çıkarmasını beklemek biraz şımarıkça olsa da kendimi bu düşünceden alıkoyamıyorum.

Filme puanım 7/10.

Orijinal Adı: Mid90s (2018)

Yönetmen: Jonah Hill

Türü: Komedi – Drama

İzlenme Tarihi: 24 Haziran 2023

A24 nasıl 10 sene içerisinde kendi stili olan bir yapımcı ve prodüksiyon şirketi haline geldi gerçekten anlayamıyorum. Adamların adıyla birlikte anılan her filmin bir ruhu ve karakteri var.

Mid90s, 90larda çekilmemiş olup bana 90lar ruhunu en iyi hissettiren film olabilir. Görüntü yönetiminin kirli mercek konusunda almış olduğu karar bazen zaman algımı kırıp gerçekten 90larda çekilmiş bir film izlediğim illüzyonu yarattı.

Film bir büyüme öyküsü anlatıyor. Hatta büyüme konusunda acele eden bir çocuğun öyküsü de denebilir. Stevie isimli bu 10 küsür yaşındaki dostumuz kendisine kaykaycı bir aylak grubu buluyor. Sorunlu bir aile hayatı olan Stevie aradığı yuva hissini bu yeni arkadaş çevresinde buluyor. Onu olduğu gibi kabul eden bu gruba kendini daha da sevdirebilmek için maymun iştahlı bir şekilde her işte öne çıkmaya çalışıyor.

Bir gruba ait olmaya çalışmak, kendi kimliğini oluşturmak ve yeni bir yuva arayışına girmek hemen hemen her genç erkeğin başına gelen bir şeydir. Bu film bu olguyu daha küçük yaştaki bir çocuk üzerinden anlatarak genç yaşında dahi ne gibi belalara bulaşabileceğine dikkat çekiyor. Eserin eleştirel yönünü beğendim. Gençler arasında gerçekleşebilen güç savaşları ve kimlik bunalımını harika bir şekilde dile getiriyor.

Yapıma puanım 7.5/10.

Orijinal Adı: خانه سیاه است (Khaneh siah ast) (The House Is Black) (1963)

Yönetmen: Füruğ Ferruhzad

Türü: Belgesel – Kısa

İzlenme Tarihi: 24 Haziran 2023

Füruğ Ferruhzad benim için trajik kadın sanatçıların başında geliyor. Sylvia Plath ve Nilgün Marmara ile birlikte ruhuma tesir etmiş özel şahıslardan biridir. Kendisinin yönetmenlik rolünü üstlendiği Ev Karadır filmi İran Yeni Dalga sinema akımına zemin hazırlayan işlerden biri olma şerefine nail olmuştur.

Filmin konusundan izleyene değin haberim olmadı. İçeriğe dair bildiğim tek sahne: “Öğretmen: Bana dört tane güzel şey söyle.
Öğrenci: Ay, güneş, çiçekler ve oyun saati” idi.

Beni bu sahnenin saflığı kendine çekmişti. Füruğ’un kadrajında yer verdiği cüzzamlılar evi, seyirciyi ruhani bir arınmaya ve ellerindekinin kıymetini fark etmeye sevk ediyor. Dini maniler veya Füruğ’un kendi kaleminden çıkan şiirlerin film boyunca bize eşlik etmesi, kurgunun karanlık içinde aydınlık, çaresizlik içinde umut olma yolunda döşenen zemin taşlarını daha kuvvetli kılıyor.

Esere puanım 7/10.

Orijinal Adı: Dungeons & Dragons: Honor Among Thieves (2023)

Yönetmen: John Francis Daley – Jonathan Goldstein

Türü: Aksiyon – Macera – Komedi

İzlenme Tarihi: 24 Haziran 2023

Dungeons & Dragons film serisine ilişkin ilginç bir anım var. Bu franchise’ın adını kullanan eskiden sadece 3 film çekilmiş olmasına rağmen benim TV’de denk geldiğim hep ilk film olurdu. Gerçekten berbat bir filmdi. Çocuk halimle dahi bu filmin ne kadar kötü efektler içerdiği ve oyunculuk yoksunu çektiğini fark etmiştim.

2000’li yılların sonlarına doğru bu filmin TV’de gösterime girdiği tarihler hep benim doğum günüme denk gelirdi. Bu sebeple filmi hep bir abur cubur yeme esnasında gördüğümü hatırlıyorum. Ancak sadece kulenin balkonundan geriye sırt üstü düşen adam sahnesi gözümün önüne geliyor.

Bahsini ettiğim film 2000 yılında çekilen Dungeons & Dragons filmi idi. 23 yıl sonra, araya iki film daha atmış olmalarına rağmen, ilk kez izleyiciyi eğlendirebilen sürükleyici bir macera öyküsü yapmayı başarabilmişler. İlk filmin kendini fazla ciddiye alan havasına karşılık bu filmin senaryosu tam bir FRP oyunu havasında geçiyor.

Alaycı karakterlerin yer yer komik durumlar içinde bulunmaları bir macera filminin kalitesini artıran öge olarak düşünüyorum. Bunu Marvel Cinematic Universe harika bir şekilde yapıyor. Dilerim Honor Among Thieves’in başarısı başka D&D settinglerinde geçen filmlerin çekilmesine vesile olur ve MCU hegemonyasını yıkıp yeni bir fantastik macera film evrenine sahip oluruz.

Yapıma puanım 8/10. Tekrar izlenebilitesi son derece yüksek keyifli bir macera öyküsüydü.

Orijinal Adı: A Day in a Life (2021)

Yönetmen: Larry Clark – Jonathan Velasquez

Türü: Kısa – Drama

İzlenme Tarihi: 23 Haziran 2023

Kısa filmlerin tek bir konu üzerine odaklı bir öykü sunmalarını beklerim. İyi bir kısa yapım için en önemli etken budur. Ancak tek yapılması gereken şey bu değildir. Bu film tek bir konuya yani çocukluğun kayboluşu ve gençliğe adım atış üzerine yoğunlaşmış olsa da beni içine çekemedi.

Hareketli close-up’lar ve gençlik ortamları izlemesi insanı hayatın içinde hissettiren elementlerdi. Aslında 15 dakikalık bir kısa film olmak yerine 40 dakikalık olma yoluna girse daha izlemesi keyif veren bir iş olabilirmiş.

Yapıma puanım 5/10.

Orijinal Adı: 羅生門 (Rashomon) (1950)

Yönetmen: Akira Kurosawa

Türü: Suç – Drama – Gizem

İzlenme Tarihi: 18 Haziran 2023

Sinema, yapısı gereği zaman aşımına uğrayan ve yıllar geçtikçe yıpranan eserlere ev sahipliği yapan bir sanat dalıdır. Yaklaşık 130 senelik bir tarihi olması nedeniyle diğer 6 sanat dalının yanında bir çocuk toyluğunda kalmaktadır. Bu durum onun her geçen dönemle birlikte bünyesine daha fazla bilgi, teknik ve içerik katmasına imkan sağlamaktadır. Ancak bu madalyonun bir yüzü. Diğer tarafında ise yılların yükü ile yaşlanan ve çağdaş seyircinin takibini zor kılan eserler yer almaktadır.

Yılların kötü yaşlandırdığı filmlerin listesini tutacak olsam işim epey zor olurdu. Bu sebeple yıllara meydan okuyan yapımlardan bahsetmek daha kolay geliyor. Örneğin Rashomon tam da bu zamansız sinema filmlerinin tepesinde durmaktadır.

Hikaye Akutagawa Ryunosuke’nin ‘Korulukta’ (In a Grove) isimli öyküsünden uyarlanmış. Rashomon başlığının verilmiş olması ise kurgunun dış çerçevesinde yaşanan olayın aynı isimli öyküye hafiften benzerlik göstermesinden kaynaklanıyor. Kurosawa senaryoyu Shinobu Hashimoto ile birlikte hazırlarken In a Grove ve Rashomon öykülerini bir araya getirerek ortaya katmanlı bir insanlık trajedisi sunmayı başarmış.

Öykünün temelinde insan doğasının kirli yönleri sergilenmektedir. Duruşma sırasında sanık olarak getirilen üç başrolün olayları kendi pencerelerinden anlatırken nasıl birbirleriyle çeliştiklerini görmek insanı hakikatin ne olduğu konusunda daha da meraklandırıyor. Gizem unsurunu filmin sonuna değin canlı tutabilen Kurosawa, son sahnede de tam hikayeye uygun bir final verip seyirciyi düşünceleri ile baş başa bırakıyor.

Esere puanım 8/10. Uzun bir aradan sonra tekrar Japon sinemasına dönmüş olmak beni mutlu etti. Kurosawa külliyatını bitirmek yeni hedefim oldu.

Orijinal Adı: Kurak Günler (2022)

Yönetmen: Emin Alper

Türü: Drama – Gerilim

İzlenme Tarihi: 17 Haziran 2023

Sinemalara geldiği zaman izlemeyi planlamış olsam da benim tek başıma sinema salonuna gidemem gibi bir hastalığım mevcut. Hiçbir arkadaşımı da 2 saatlik bir ‘sanat’ filmini izlemeye ikna edemediğim için mecburen Kurak Günler’i izleme işini sonraya bırakmıştım.

Geçtiğimiz haftaların birinde film Netflix platformuna geldi. Bu müjdeli haberin üzerine hemen filmi çeşitli yollardan elde etme girişiminde bulundum. Başarılı da oldum. Ancak o sırada haftasonlarımın yoğun oluşu ve pek kafamın sakin olmaması nedeniyle izleme fırsatı bulamadım.

Genel seçim ikinci turunun 3. hafta sonrasında izlemiş olmak filme karşı beni biraz daha yakın hissettirdi. Hikayede bariz bir şekilde gündem eleştirisi, Türkiye siyaseti ve politikacıların yürüttüğü karalama kampanyalarına yönelik göndermeler mevcut. Yanıklar köyünde yaşanan olayları ölçeği küçültülmüş bir Türkiye olarak kabul edebilirsiniz.

Filme puanım 8/10. Grev‘de olduğu gibi sadece eleştirmek ve mesaj iletmek kaygısı ile yapılmış ruhsuz bir film değildi. Gittikçe otokratikleşen iktidarın faaliyet göstermeyi sürdürdüğü bu dönemde Emin Alper’i cesareti için takdir ediyorum.

Orijinal Adı: Air (2023)

Yönetmen: Ben Affleck

Türü: Drama – Spor

İzlenme Tarihi: 11 Haziran 2023

Bir ürünün reklamı sağda solda ne kadar yapılır benim de o esere karşı ilgim aynı şiddette azalıp yok oluyor. Air filminin Michael Jordan’ın Nike ile yaptığı reklam anlaşmasını konu aldığını öğrenince bir ufak ilgim uyandı. Ancak otobüste, metroda, kafamı çevirdiğim her reklam panosunda filmin reklamını görmek beni usandırmıştı.

Zevklerine güvendiğim bir arkadaşım bana Air’ı izlememi tavsiye etmiş olmasa muhtemelen 2 seneden evvel bu filme bakmazdım. Bugün sabahtan açıp izlemeye başladım. Türkçe dublajının olduğunu gördüm ve oyun oynarken bir yandan izleme fikri bir anlığına gelip geçti. Kendimi tembelliğe alıştırmamak için filmi klasik orijinal dil ve İngilizce altyazı rutinimde seyrettim.

Filme puanım 6.5/10. Çok etkilenmedim. Sıkıcı bir reklam anlaşması öyküsünü olabildiğince izlenebilir kılmaya çalışmışlar.