Orijinal Adı: Verdens verste menneske (The Worst Person in the World) (2021)

Yönetmen: Joachim Trier

Türü: Komedi – Drama – Romantik

İzlenme Tarihi: 11 Mart 2023

Joachim Trier sağ olsun sanırım İskandinav sineması ile arama biraz mesafe koymam gerektiğini fark ettim. Ruben Östlund’un The Square filmi de beni izlerken bu filme yakın bir ruh haline sokmuştu. Ben sanırım Kuzey Avrupalıların dertsizliklerine karşı aşırı sinirlenmeye başladım. Hayatlarındaki tek dert ilişkiler ve sanat sepet olduğu için anlattıkları hikayeleri ciddiye almakta gerçekten zorlanıyorum.

Filmin konusu Julie isimli bir kadının hayatta ne istediğini bilmemesi üzerine bir adamdan diğerine geçiş yaparak anlamsız bir aşk draması yaratmasını anlatıyor. Eh anlayışlı olmak lazım tabii. Ülkede ne savaş var, ne kıtlık var, ne doğal afet var, hiçbir dert yok. Bu insanlar da film çekecekler. Basit ve çocuksu hayatları dışında neyi konu alabilirler ki? İşleri çok zor.

Esere puanım 6.5/10. Ben izlerken hiç keyif almadım. Belki ülkenin daha sakin ve dertsiz geçirdiği günlerde tekrar izlesem sevebilirim. Ancak bu düşük bir ihtimal.

Orijinal Adı: Edipo Re (Oedipus Rex) (1967)

Yönetmen: Pier Paolo Pasolini

Türü: Drama

İzlenme Tarihi: 26 Şubat 2023

Oedipus’un trajedisi beni oldum olası düşündürten bir öyküdür. Freud’un tezlerinde kullandığı bir saplantının tanımı olarak da bu öyküden örnek veriyor oluşu aklıma kazınmasına sebep olmuş.

Kral Oedipus son derece akılda kalıcı bir mitoloji karakterdir. Kaderin görünmez elinin insanı nelere sürükleyebileceğine dair antik ve ürkütücü bir anlatıdır. Öykünün en ikonik kısmı Sfenk ile Oedipus arasında geçen soru-cevap sekansıdır bana göre. Ancak bu sahneyi filmde çok çabuk geçmiş olmaları beni bir tık üzdü.

Pasolini’nin bendeki genel imajını göz önünde bulundurunca bu filmin gariplik düzeyini kabul edilebilir seviyede buldum. Hatta bir adaptasyon olarak ciddi şekilde değerlendirmeye sokabiliyorum. Filmin setinin Fas gibi kurak bir memlekette kurulmuş olması ve Antik Yunan şehirlerin mimarisinin Mağrip kerpiç evleri ile resmedilmiş olması da gözüme çok hoş geldi.

Filme puanım 7.5/10. Bu kadar başarılı bir uyarlama olmasını hiç beklemiyordum.

Orijinal Adı: The Painted Bird (2019)

Yönetmen: Václav Marhoul

Türü: Drama – Gerilim – Savaş

İzlenme Tarihi: 25 Şubat 2023

Bazı filmleri izlemek için uygun zamanlar olur. O doğru anda seyretmediğinizde eser size işkence haline döner. Ne rastlantıdır ki Orta Avrupa sinemasından izlediğim iki yönetmen de – bunlar Bela Tarr ve Vaclav Marhoul- benim izlemek için doğru zamanı tutturamadığım yönetmenlerdi.

The Painted Bird’ü bitirmek bana zulüm gibi geldi. Şu an bu incelemeyi filmin bitmesine henüz 20 dakika varken yapıyorum. Hiçbir şekilde fikrimin değişebilmesine olanak vermiyorum.

Günü Zerdüşt’ün insanlık ve hayata dair felsefi sözlerine kafa yormakla geçirmişken günü bitirmek adına böyle ağır ilerleyen ve rahatsız edici sahneler içeren bir festival filmini izlemeye hiç de halim kalmamış. Bu farkındalığa filmin ilk yarım saatinde ulaşmış olsam da artık çok geçti. Bir şekilde sona ulaşmayı kafaya koymuştum.

Film 2. Dünya Savaşı esnasında ailesi tarafından yaşlı bir kadına emanet edilmiş Yahudi bir çocuğun diyar diyar gezerek ailesine ulaşma öyküsünü anlatıyor. Ancak ne diyarlar ne. Çocuğun başına gelmeyen kalmıyor. Toprağa gömülmek mi dersin, istismar edilmek mi dersin, hela çukuruna atılmak mı, yoksa zevk için işkence eden mi… hepsi ile karşılaşıp bir şekilde başının çaresine bakıyor bu evladımız.

Tüm bu yaşananlara şahitlik etmek benim başımı da ağrıttı. O yüzden şu incelemeyi yazarken ağrımla boğuşmak zorundayım. Bu kötü deneyimin üzerine uzun bir süre Orta Avrupa yapımı film izlememe kararı aldım. Umarım beni bu seçimimden caydıracak aşırı sükse yaratan bir film yakın zamanda o topraklardan çıkış yapmaz.

Yapıma puanım 6/10. Asla tavsiye etmiyorum. Ben izlerken acı çektim. Bir başkası da benim yüzümden bu çukura düşsün istemiyorum.

Orijinal Adı: Uccellacci e uccellini (The Hawks and the Sparrows) (1966)

Yönetmen: Pier Paolo Pasolini

Türü: Komedi – Drama – Fantastik

İzlenme Tarihi: 24 Şubat 2023

Pasolini’nin garip düşünce dünyasının bir buçuk saate yayılmış bir tezahürü olduğunu düşünüyorum bu filmin. Fabl ve satir arasında gidip gelen bir çizgisi var bu öykünün ve değindiği konuların çoğuna hafifçe girip sonra da önemsizmiş gibi bir kenara bırakıyor.

Hikaye bir baba ve oğulun İtalya kırsalında uzun bir yolculuğa çıkışını konu alıyor. Modernleşme yolundaki İtalya’nın köylerindeki çamurlu, taşlı yollarında başlayan yürüyüş, henüz inşaat halindeki otobanlar ve köprülerle devam ediyor.

Olayları gelişimi sırasında bir kavga bu baba-oğul ikilisine yoldaşlık etmeye başlar. İşin fabla kaçan yönü de burada gerçekleşiyor. Çünkü bu karga konuşabilmekte, hatta başrol ikilisine Marxist propaganda yapmaktadır. Karganın yolculuğun bir noktasında bu ikiliyi 13. yüzyılda Francesco d’Assisi ya da daha yaygın adıyla Saint Francis of Assisi yanında yaşayan iki rahibe benzetiyor. Bu iki rahip Francesco tarafından etçil kuşlar ve otçul kuşlara Hristiyanlığı tebliğ etmekle bizzat görevlendirilirler. Bu sekans filmin aşağı yukarı 30 dakikalık bir kısmını kaplıyor olsa da hikayenin gerçeklik ve hayal dünyası arasında gidip gelen ince sınırını paramparça etmeyi başarıyor. Karakterlerimiz kendi zamanlarına geri döndüklerinde İtalyan Komünist Parti lideri Palmiro Togliatti’nin cenaze töreninden görüntülere şahit oluyoruz.

Pasolini Uccellacci e uccellini hakkında “Yaptığım en sefil ve en güzel film” ifadesini kullanmış ki bu bile başlı başına kafa karıştırıyor. Filmin taşıdığı kontrastlar ve barındırdığı absürt sahneler ‘anlam’ ölçeğini farklı bir şekle sokuyor.

Yapıma puanım 6/10. Bu film anlaşılmak için yapılmamış da sadece Pasollini kendi seyircisi ile eğlenmenin bir yolunu bulmuş gibi hissettiriyor.

Orijinal Adı: バトル・ロワイアル (Batoru Rowaiaru) (Battle Royale) (2000)

Yönetmen: Kinji Fukasaku

Türü: Aksiyon – Macera – Drama

İzlenme Tarihi: 23 Şubat 2023

Battle Royale 1999 senesinde Koushun Takami tarafından yazılan bir roman olarak yolculuğuna başladı. Light novel türünde piyasaya sunulan bu romanın okurla buluşmasının ardından ülkenin gençleri arasında büyük bir ilgi yağmuruna maruz kaldı. Basımının bir sene ardından eser ile aynı isme sahip film uyarlaması gösterime girdi. Böylece bugün kendi başına bir janra olarak ele aldığımız Battle Royale efsanesi başlamış oldu.

Bir grup insan bilmedikleri bir mekanda kendilerini bulurlar ve ellerine geçen araç gereçler ile hayatta kalmaya çalışırlar. Kural çok basittir. Hayatta kalan son kişi olabilmek. Konsept bugün hemen hemen her gencin aşina olduğu bir şey diyebiliriz. Bu türü ölümsüz hale getiren başta video oyunlar olmak üzere birçok medya ürünü ortaya çıkarıldı.

İnsanların en ilkel güdülerinden birini kaşıyan bu konsept hemen hemen her yaş grubundan seyirciyi, okuru ve oyuncuyu kendine çekebiliyor. Ölümün olduğu yerde dramanın da sonu gelmez. Haliyle bu türün sevilmesi bana oldukça makul geliyor.

Kısaca filmden de bahsetmek gerekirse türün kurallarını en başta çok net bir şekilde belirlemiş. Bir şey ne kadar basit olursa onunla çıkarılabilecek ürünler için o kadar sağlam bir temel hazırlamış olur. İşte tam da bu tanımlamaları noktası virgülüne dek uygun şekilde yerleştirmiş bir yapım var karşımızda.

2000’ler yapımı blockbuster Japon filmlerinde oyunculukların hep kötü olduğunu düşünsem de bu filmde oyunculuklar pek de gözüme batmadı. Aksine çoğu karakteri gayet başarılı buldum. Oyunun veteranı iki karakter ve başrol ikilimiz oldukça iyi bir oyunculuk sergilemişler. Kalabalık oyuncu kadrosu içinde elbette ölüm anlarında abartılı oyunculuğa kaçanlar olduğunu fark etsem de üzerine fazla kafa yormamayı tercih ettim.

Filme puanım 7.5/10. Suspension of disbelief’in en iyi çalıştığı yapımlardan biri. Sakın hiçbir şeyi sorgulamayın. Kuralları kabullenin ve kendinizi ıssız bir Japon adasına bırakın gitsin.