Orijinal Adı: Dinamo Mesken (2022)

Yönetmen: Ahmet Karanfil – Yusuf Anavatan

Türü: Belgesel

İzlenme Tarihi: 7 Nisan 2024

Bursa şehri bugünlerde adını spor camiasında yalnızca basketbol branşında duyduğumuz bir il olsa da ülkemizin futbol kültürü en köklü olan kentlerinin başında gelmektedir.

Bursaspor’un Kupa Galipleri Kupası Çeyrek Final rakibi Dinamo Kiev olmuştur. 5 Mart 1975 tarihinde oynanacak olan ilk maç için komünist Kiev ekibi Bursa Atatürk Stadyumu’na giriş yapmıştır. Lobanovski’nin öğrencileri takım oyunu, disiplin, teknik-taktik yönünden nefes kesici bir takımdır. Maç sonucu 0-1 ile mutlu ayrılan taraf Kiev olmuştur. Bursa şehri yenilginin acısını içinde yaşamaktadır ancak o gün stadyumdaki herkesin gönlünde bir Dinamo Kiev sevgisi filizlenir.

Aynı dönemlerde Yıldırım ilçesinin çeperlerinde Mesken isimli bir toplu konut mahallesinde amatör bir futbol takımı kurulmuştur. Orta sınıf gelir düzeyine sahip site sakinleri ve zamanla sayıları artan üniversite öğrencilerinin sahip oldukları sol görüş nedeniyle civarda nam salmaya başlamışlardır. Seyircisi bu takımı zaman içinde Dinamo Mesken olarak desteklemeyi uygun görmüş.

Takım 70’lerin genel atmosferi içerisinde hayatta kalmaya çabalayan oldukça fakir bir oluşum. Lisans çıkartmak için bir araya gelen oyuncular para toplayıp lisans parasının onda birini çıkarabiliyorlar. Böyle zor şartlar altında varlık sürdürmeye çabalamışlar. Ancak buna rağmen sporun güzel yönlerini teslim etmekten hiçbir zaman çekinmemişler.

Takımda top koşturan insanlar herhangi bir ideolojiyi savunmadığını iddia etmektedir. Yekun olarak takımın temsil ettiği bir şey yok. Sahada oynayan solcu kadar sağcı ve ülkücü de mevcut. Takım birliğinin temelinde ideolojinin aksine fakir bir mahallenin dayanışma ruhu yatmaktadır. Bu ruh ve arkalarındaki izleyici desteği Dinamo Mesken’in sahada fırtına gibi esmesine olanak tanıyordu.

Bir Bursa efsanesi olarak yoluna devam eden Dinamo Mesken, gittikleri deplasman maçlarında rakip tribünlerin “Komünistler Moskova’ya” veya “Moskova Dışarı” şeklindeki tezahüratlarına maruz kalmaktaydı. 1980 askeri darbesi sonrasında yürütülen halkı apolitize etme faaliyetlerinin bir kurbanı da Mesken’imiz olmuştur. Takımın temsil ettiğine inandıkları politik görüşler nedeniyle mahalleli fişlendi. 1981 Eylül ayında kulüp ‘milli değerlere açıktan saldırı’ bahanesi ile kapatılır.

2008 yılında Dinamo Mesken takımının eski başkanı, oyuncuları ve hatta amigoluğunu yapmış olan Erkan Can bir araya gelmiş ve Meskenspor adı altında tekrar spor faaliyetlerine dönmüşler. Bir sonraki Bursa ziyaretinde fırsat bulursam tesislerini ziyaret etmeyi planlıyorum.

Orijinal Adı: Yılanların Öcü (1961)

Yönetmen: Metin Erksan

Türü: Drama

İzlenme Tarihi: 6 Nisan 2024

Filmi birkaç haftaya bölerek izledim. Bu benim bırakamadığım bir alışkanlık haline geldi ne yazık ki. Ancak hikaye çok derin ve kavraması zor bir kurguya sahip olmadığı için kolayca kaldığım yerden devam edebildim.

Hikaye köy muhtarı tarafından kendisine meydandan arsa satılan Haceli’nin, köylüsü Kara Bayram’ın evinin önüne ev dikmeye çalışması üzerine aralarında gerçekleşen sürtüşmeyi konu alıyor.

Kurguya yedirilen yılan metaforunu anlamış olsam da çok yeterli görmedim. Semboller, öyküler veya farklı motifler yardımıyla bu hayvana atfedilen özellikleri hikayenin ‘kötü’ adamları üzerinde de görmeyi dilerdim. Fakir Baykurt’un romanında bu aradığım tadı daha iyi alabileceğime inanıyorum.

Filmin en sevdiğim kısmı kaymakamın köye ziyareti oldu. Epey kısa bir sahne ve Irazca ninenin sözlerine üç dakikada ikna olmuş olması inandırıcılığı düşürse de yine de hoşuma giden bir andı. Köye atıyla yaklaşan kaymakam, köy girişinde muhtarın zorla kendisini karşılatmak için dizdiği insanları görüp şu sözleri söylüyor:

Şu işgüzar adama bak sen. Şu davul zurnaya bak. Bir de şu kalabalığa bak. El koyunu gibi dizilmiş millet. Bunlar bizim insanlarımız. Bunlar bizim milletimiz. Yüzyıllık çileler içinde kaybolmuş insanlar. Anlamsız, kaçak gözler… Yanmış, yıkanmamış yüzler…

Esere puanım 7/10.

Orijinal Adı: Poor Things (2023)

Yönetmen: Yorgos Lanthimos

Türü: Komedi – Drama – Romantik

İzlenme Tarihi: 23 Mart 2024

Poor Things’i sinemada izlemek planda yoktu. Ben belki ileride bir gün çeşitli kaynaklar üzerinden elde edip izlerim diye düşünüyordum. Ancak askerlik arifesinde olabildiğince çok kültürel materyal edinmek istiyorum. Orada bu eserler üzerine düşünüp depodan tüketmek durumda kalacağım ne yazık ki.

Arkadaşımın bulunduğu anlık talep üzerine hemen evimize yakın -aslında hep gittiğimiz- salondan biletimizi alıp koltuğumuza kurulduk. Salonda biz hariç altı kişi vardı. Filme akşama yakın olan saatlerde rağbet olmaması beni çok şaşırtmadı. Ramazan ayında olduğumuz için insanlar günlerini genelde evde geçirmeyi tercih ediyor. Ancak farklı bir dönemde dahi olsa ben Türk sinema seyircisinin pek seveceği ve akın edeceği bir yapım olduğunu düşünmüyorum.

Her şeyden önce Poor Things, Frankenstein esintisi bir eser. Ancak bu bir uyarlama ya da yeniden yapım gibi düşünülmemeli. Hikayemiz kurgusal bir Viktoryan İngiltere’de, hatta daha doğru tabir etmek gerekirse Steampunk bir evrende geçiyor. Galvanizm pratiği ile ölüleri diriltmeye çalışan Godwin Baxter isimli bilim delisi bir doktorumuz var. Bir gün Thames Nehri kıyısında hamile bir kadının cesedine rastlar. Kadının karnında taşıdığı bebeğin beynini ölü kadına naklederek bir hayat verir. Hikayemiz kendi kendini doğuran annesinin bedenine taşınan bir bebeğin dış dünyada başından geçenleri konu alır.

Filmin ahlak, toplumsal kurallar, terbiye gibi kavramları ele alış kısmını çok beğendim. Bella’nın, yaratıcısı Godwin’in laboratuvarından çıkıp dünyanın kaç bucak olduğunu öğrenme serüveni hoşuma gitti. Bu macera boyunca edindiği beceri ve tecrübe sayesinde adım adım kendi karakterini inşa etmeye başlıyor. Böylece ne yaratıcısı olan Godwin’e ne de biyolojik annesi olan kadına benzeyen, bambaşka bir insan olup çıkıyor.

Eserin beğendiğim tek yanı gereğinden fazla gore bulunuyor olmasıydı. Kopan uzuvlar, patlatılan gözler, kesilip açılan gövdeler pek benim hayranı olduğum şeyler diyemem. Bu sahnelerde istemsizce gözlerimi ekrandan kaçırdım. Cinsellik sahneleri de olması gerekenden bir tık fazlaydı bence. Yani evet geneleve düşmüş bir kadının nelerle karşılaştığını göstermek için bunların işlenmesi lazım. Ancak her sahnede, her şehirde defalarca görmemizin lüzumlu olduğunu düşünmüyorum.

Yapıma puanım 8/10. Şu ana dek izlediğim takibi en rahat ve eğlenceli Lanthimos filmi diyebilirim.

Orijinal Adı: Dune: Part Two (2024)

Yönetmen: Denis Villeneuve

Türü: Aksiyon – Macera – Drama

İzlenme Tarihi: 2 Mart 2024

Cuma akşamı ön gösterimi başladı zannetmiştim. Bir arkadaşımın hatırlatması üzerine tamamen vizyona girdiğini fark ettim. Bu uyanışımla birlikte sinema bileti almam arasında beş dakika ya vardır ya yoktur.

Levent’te evime yakın bir sinema salonunda akşam 6 seansa bir bilet alıp günü neşeli bir şekilde kapatmayı uygun gördüm. İyi ki de daha erken veya geçe almamışım. Üç saatlik seyrimizin ardından doymuş bir şekilde salonda çıkış yaptım.

Hikaye ilk kitabın ikinci yarısında geçiyor. Paul’un Muad’Dib adını alarak Fremenler arasında saygınlık kazandığı, ardından da liderleri haline geldiği yolculuğa odaklanıyor. Filmin finalinde olmasını beklediğim birkaç detay ne yazık ki eksikti.

Bunlardan biri ilk kitapta gerçekleşen o zaman atlamasının olmamasıydı. Oyuncularımızı yaşlandıramayacakları için bunu yapmamış olmalarını kabul ediyorum. Ancak Alia’nın Dük Harkonnen’in huzurundaki kendinden emin konuşmasını görmeyi çok isterdim. Alia’yı üçüncü filmde Anya Taylor Joy’un canlandıracağının da sızıntısını almış olduk. Bu güzel bir detaydı.

Ben hikayenin baharat transları, iç yolculuklar, hayal dünyası ve gelecek görülerinden daha çok aksiyon sahneleriyle doldurulmuş olmasından dolayı birazcık rahatsız oldum. Yine de kitapta olmamasına rağmen eklendiği için çok mutlu olduğum birkaç sahne oldu. Bunların başında Paul’un güneydeki Fremen meclisinde yaptığı tüyleri diken diken eden o konuşma idi.

Kitaptan farklı bir sona ulaşmış olsa da genel hatlarıyla oldukça memnun ayrıldığım bir yapım idi. Timothee Chalamet’i oyuncu olarak ne kadar beğeniyorsam, Zendaya denen garip şahsı da bir o kadar itici buluyorum. Chani’yi bir başkasının canlandırmasını isterdim ancak bu haliyle kabul etmek zorundayım.

Filme puanım 9/10. Üçüncü filmin ne zaman çıkacağını merakla beklemekteyim.

Orijinal Adı: Hakkari’de Bir Mevsim (1983)

Yönetmen: Erden Kıral

Türü: Drama

İzlenme Tarihi: 24 Şubat 2024

Türk sinemasının en kilit filmlerini henüz yeni izlemeye başladım. Yeşilçam başta olmak üzere yerli üretilen medya ürünlerine hep mesafeli davranmaktaydım. Ancak bu tutumun yıllar içerisinde değişti. Yurdumun kültürü ile barıştım. İçindeki cevherleri görmeye çabalar oldum.

Hakkari’de Bir Mevsim, Ferit Edgü’nün aynı isim ile kaleme almış olduğu romanından uyarlanmış. Herkes filmi izlemeden önce romanın okunması gerektiğini söylüyor ancak ben direkt filmi izledim. Sevmeme veya sıkılabilme riskini göze almak istemedim. Halihazırda okumakta olduğum romanı bitirmek için ne kadar çabalasam da hikayenin hiçbir şekilde akmaması nedeniyle riskli gördüğüm eserlere karşı dilim yanmış durumda. Ancak korkularımın aksine film ilgimi çekmeyi başardı.

Allah bu dağları yaratırken, dağlar ağlamış, hem de çok ağlamış. “Bize kim bakacak demiş? Bizi bu kadar karlı, bu kadar ıssız yaratıyorsun. Hiç kimse gelmez bu dağlara demiş.” Allah dağlara bizleri göstermiş, demiş ki, “bunlar çaresizdir, hiç çareleri yoktur. Bunlar burada oturur size bakar.

Filmin genel atmosferini Sonbahar, Kış Uykusu ve Kuru Otlar Üstüne‘ye yakın bir tonda buldum. Yarı belgesel yarı kurgusal bir kıvamda ilerliyor olsa da senaryo bölge insanının yaşama bakış açısını güzel bir şekilde özetliyor.

Esere puanım 7.5/10. Romanını da okumayı planlıyorum. Umarım bir fırsat yaratıp kısa zamanda başlayabilirim.